Mazowsze poza Warszawą – duży ruch i potencjał

Ponad 2,2 mln turystów korzystających z bazy noclegowej i blisko 3,8 mln udzielonych noclegów – tak wyglądała w 2025 roku turystyka w województwie mazowieckim po odjęciu wyników Warszawy. Do tego dochodzi trudny do policzenia ruch jednodniowy, generowany przez Kampinoski Park Narodowy, parki rozrywki, skanseny, muzea i tereny rekreacyjne. Mazowsze poza stolicą nie jest więc turystyczną pustynią.

Problemem pozostają raczej rozproszenie ruchu, krótkie pobyty oraz niewystarczające wykorzystanie potencjału wielu miejsc. W dyskusji o turystyce na Mazowszu niemal automatycznie pojawia się Warszawa. Trudno się temu dziwić. Stolica skupia największą część bazy hotelowej, ruchu zagranicznego i turystyki biznesowej, a także najczęściej odwiedzane atrakcje województwa. Jej dominacja nie oznacza jednak, że pozostała część regionu jest dla branży turystycznej rynkiem marginalnym. W 2025 roku z turystycznych obiektów noclegowych na terenie województwa mazowieckiego skorzystało 7,72 mln osób, o 12,4 proc. więcej niż rok wcześniej. Udzielono im 12,51 mln noclegów, co oznacza wzrost o 12,2 proc. Stopień wykorzystania miejsc noclegowych wyniósł 46,4 proc. i zwiększył się w ciągu roku o 1,2 pkt proc. W samej Warszawie z rejestrowanej bazy skorzystało 5,50 mln turystów, którym udzielono 8,73 mln noclegów. Po odjęciu stolicy pozostaje zatem około 2,21 mln osób oraz 3,78 mln noclegów. To blisko 29 proc. wszystkich turystów korzystających z bazy noclegowej województwa i ponad 30 proc. udzielonych noclegów. Są to obliczenia własne na podstawie danych Urzędu Statystycznego w Warszawie. Nie są to wyniki rynku, który można traktować wyłącznie jako rekreacyjne zaplecze Warszawy. Tym bardziej że statystyka noclegowa nie obejmuje dużej części ruchu odbywającego się bez noclegu: rodzinnych wyjazdów do parków rozrywki, wizyt w muzeach i skansenach, spacerów po Kampinosie, wypoczynku nad Zalewem Zegrzyńskim, spływów kajakowych czy uczestnictwa w wydarzeniach plenerowych.

MILIONOWI LIDERZY POZA STOLICĄ

O skali ruchu jednodniowego najlepiej świadczą wyniki największych atrakcji. Według raportu Polskiej Organizacji Turystycznej Kampinoski Park Narodowy odwiedziło w 2024 roku około 1,3 mln osób, a Suntago w Mszczonowie – około 1,1 mln. Oba miejsca znalazły się wśród dziesięciu najczęściej odwiedzanych atrakcji całego województwa, mimo że czołówkę zestawienia zdominowały obiekty warszawskie. Kampinos jest przypadkiem szczególnym. Park leży bezpośrednio przy granicach największej aglomeracji w kraju, dlatego znaczna część jego frekwencji ma charakter rekreacyjny i jednodniowy. Nie umniejsza to jednak znaczenia tego ruchu. Przeciwnie – pokazuje, jak duża jest grupa osób zainteresowanych wypoczynkiem aktywnym, przyrodą, turystyką rowerową i krótkimi wyjazdami za miasto. Dla branży wyzwaniem pozostaje przekształcenie choćby części tego zainteresowania w popyt na usługi. Sam spacer po lesie nie generuje dużych wydatków turystycznych. Mogą je natomiast tworzyć noclegi, gastronomia, usługi przewodnickie, wypożyczalnie rowerów, wydarzenia edukacyjne czy oferta obiektów położonych wokół parku. Atutem Kampinosu są więc nie tylko walory przyrodnicze, ale również ogromny rynek potencjalnych klientów znajdujący się niemal na miejscu. Inny model reprezentuje Suntago. Park wodny jest samodzielnym celem podróży, który potrafi przyciągnąć ponad milion osób rocznie. W 2024 roku frekwencja była wprawdzie niższa niż rok wcześniej, kiedy informowano o około 1,3 mln odwiedzających, ale obiekt nadal pozostawał jedną z największych komercyjnych atrakcji turystycznych w Polsce. Tak duży ruch wzmacnia pozycję południowo-zachodniej części województwa. Pokazuje jednak również jeden z podstawowych problemów turystycznych Mazowsza: silna atrakcja nie zawsze skłania do poznawania jej otoczenia. Gość może przyjechać do konkretnego obiektu, spędzić w nim kilka godzin lub jedną noc, a następnie wyjechać bez kontaktu z pozostałą ofertą regionu.

MUZEA MAJĄ SWOJĄ PUBLICZNOŚĆ

Poza największymi atrakcjami przyrodniczymi i rozrywkowymi Mazowsze dysponuje rozbudowaną siecią muzeów, skansenów, zamków oraz miejsc związanych z ważnymi postaciami polskiej historii i kultury. Dane POT pokazują, że część z nich osiąga frekwencję, której tru