Na początku marca ulice Wilna ponownie wypełnią się straganami i muzyką ludową. W dniach 6–8 marca 2026 roku odbędzie się tam Jarmark Kaziukowy, uznawany za jeden z najstarszych cyklicznych jarmarków rzemieślniczych w Europie. Tradycja wydarzenia sięga 1604 roku i związana jest z kultem św. Kazimierza – patrona Litwy i jednego z historycznych patronów Polski. Tegoroczna edycja zapowiadana jest jako największa w historii.
Przez trzy dni ponad 1200 certyfikowanych rzemieślników i producentów żywności zajmie około pięciu kilometrów ulic w centrum miasta. Skala wydarzenia sprawia, że jarmark jest nie tylko lokalnym świętem, ale także ważnym produktem turystyki kulturowej w regionie bałtyckim. Dla polskich turystów formuła wydarzenia pozostaje znajoma – podobne jarmarki kaziukowe odbywają się w wielu miastach w kraju – jednak w Wilnie ma ono wymiar źródłowy i historyczny.
Oferta jarmarku koncentruje się na autentycznym rzemiośle. Wśród prezentowanych wyrobów znajdą się m.in. ceramika, szkło artystyczne, biżuteria, wyroby skórzane, malarstwo i rzeźba. Organizatorzy zapowiadają również warsztaty, podczas których odwiedzający będą mogli spróbować tradycyjnych technik, takich jak tkactwo, garncarstwo czy wypiek litewskiego sękacza. Wydarzeniu towarzyszyć będą pokazy kowalstwa oraz występy muzyków ludowych.
Istotnym elementem pozostaje oferta kulinarna. Oprócz wypieków i regionalnych przysmaków dostępne będą dania kuchni litewskiej, w tym kartacze oraz tradycyjne wędliny i ryby. Jarmark pełni funkcję przestrzeni doświadczeń, odpowiadając na rosnące zainteresowanie turystów autentyczną kulturą lokalną.
W 2026 roku organizatorzy wprowadzają dwie nowe strefy tematyczne. Na Placu Katedralnym powstanie Dzyvų Alėja, prezentująca twórców i producentów z pięciu regionów etnograficznych Litwy: Auksztoty, Żmudzi, Sudovii, Suwalszczyzny i Małej Litwy. Z kolei Dolina Šventaragio stanie się przestrzenią pokazów rzemiosła na żywo, realizowanych przez kolektyw Avilys.
Wśród najbardziej charakterystycznych wyrobów jarmarku znajdują się trzy tradycyjne formy rękodzieła. Pierwszą są wileńskie palmy wielkanocne, tzw. verbos, wykonywane z suszonych kwiatów i roślin. W 2019 roku zostały wpisane na krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego Litwy, a obecnie przygotowywana jest ich nominacja do wpisu na listę UNESCO. Drugą są sodai – przestrzenne ozdoby ze słomy, symbolizujące Drzewo Świata, które w 2023 roku trafiły na Reprezentatywną Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego Ludzkości UNESCO. Trzecim symbolem jarmarku jest šakotis, znany w Polsce jako sękacz – deser wypiekany na obracającym się rożnie nad otwartym ogniem, tradycyjnie serwowany podczas uroczystości rodzinnych.
Dostępność komunikacyjna sprzyja krótkim wyjazdom z Polski. Bezpośrednie loty z Warszawy i Krakowa do Wilna trwają niespełna dwie godziny. Alternatywą jest kolej – od grudnia 2025 roku na trasie Kraków–Warszawa–Wilno kursują trzy pociągi dziennie. Jarmark Kaziukowy pozostaje jednym z najważniejszych wydarzeń kulturalnych w kalendarzu miasta i istotnym impulsem dla turystyki przyjazdowej na Litwę.
